بسته‌بندی فرهنگ‌محور در صنایع‌دستی بر اساس نظریه کلی‌فورد گیرتز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مربی گروه گرافیک دانشگاه اراک، اراک، ایران

2 استادیار گروه گرافیک دانشگاه اراک، اراک، ایران

3 استادیار گروه صنایع‌دستی دانشگاه اراک، اراک، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با تکیه بر رویکرد تفسیری کلی فورد گیرتز، به بررسی بسته‌بندی فرهنگ‌محور در صنایع‌دستی ایران می‌پردازد. مسئله اصلی این است که بسته‌بندی، فراتر از کارکردهای حفاظتی و تجاری، می‌تواند به‌مثابه متنی فرهنگی و نظامی نشانه‌ای عمل کند که حامل مفاهیم هویتی، تاریخی و نمادین است. هدف پژوهش تحلیل ابعاد فرهنگی و معنایی بسته‌بندی و نشان دادن ظرفیت آن در بازنمایی هویت فرهنگی، ارتقای ارزش ویژند و خلق تجربه‌ای فرهنگی برای مخاطب است. روش تحقیق به‌صورت کیفی و توصیفی ـ تحلیلی انجام شده و داده‌ها با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای، اسناد تصویری و تحلیل نمونه‌های منتخب بسته‌بندی صنایع‌دستی گردآوری شده است. چارچوب نظری گیرتز، با تأکید بر سه لایه فرهنگ، نماد و معنا، مبنای تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها نشان دادند که طراحی بسته‌بندی صنایع‌دستی در صورت فرهنگ‌محور بودن، قادر است به بازنمایی هویت فرهنگی، انتقال ارزش‌های نمادین و تقویت جایگاه این محصولات در بازارهای داخلی و بین‌المللی بیانجامد. عناصر بصری، جنس، ساختار و نوشتار بسته‌بندی نه تنها بازتاب‌دهنده میراث فرهنگی‌اند، بلکه امکان تفسیر و تجربه‌ای فرهنگی را برای مخاطب فراهم می‌آورند. الگوبرداری سطحی از نمونه‌های غیر ایرانی و کمبود رویکرد هدفمند در طراحی، مانع تحقق ظرفیت‌های بسته‌بندی در توسعه ویژند ملی و تبادل فرهنگی است. در نتیجه، پژوهش نشان می‌دهد که بسته‌بندی صنایع‌دستی باید در جایگاه یک کنش فرهنگی و رسانه‌ای معناپرداز مورد بازاندیشی قرار گیرد. به‌کارگیری چارچوب تفسیری گیرتز می‌تواند بستری نظری برای ارتقای بسته‌بندی از سطح ابزار به سطح پدیده‌ای فرهنگی فراهم آورد؛ پدیده‌ای که نقش فعالی در بازآفرینی هویت فرهنگی، تداوم سنت‌ها و تقویت تعاملات بین فرهنگی ایفا می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Culture-Oriented Packaging in Handicrafts Based on Clifford Geertz’s Interpretive Theory of Culture

نویسندگان [English]

  • Ehsan Moradi Sanjani 1
  • Bita Bahrami Ghasr 2
  • Hossein Norouzi Ghara Gheshlagh 3
1 Instructor, graphic design Department, Arak University, Arak, Iran.
2 Assistant Professor, graphic design Department, Arak University, Arak, Iran.
3 Assistant Professor, graphic design Department, Arak University, Arak, Iran.
چکیده [English]

The present study, drawing on Clifford Geertz’s interpretive approach, examines culture-oriented packaging in Iranian handicrafts. The central issue is that packaging, beyond its protective and commercial functions, can serve as a cultural text and a semiotic system conveying identity, historical, and symbolic meanings. The aim of the research is to analyze the cultural and semantic dimensions of packaging and to demonstrate its potential in representing cultural identity, enhancing brand value, and creating a cultural experience for the audience.The research employs a qualitative, descriptive-analytical methodology, and the data were collected using library resources, visual documents, and an analysis of selected handicraft packaging samples. Geertz’s theoretical framework, emphasizing the three layers of culture, symbol, and meaning, served as the foundation for the analysis.The findings indicate that culture-oriented design of handicraft packaging can represent cultural identity, convey symbolic values, and strengthen the position of these products in domestic and international markets. Visual elements, material, structure, and typography of packaging not only reflect cultural heritage but also enable interpretation and the creation of a cultural experience for the audience. Superficial imitation of non-Iranian examples and the lack of a purposeful design approach hinder the realization of packaging’s potential in the development of a national brand and cultural exchange.Consequently, the study suggests that handicraft packaging should be reconsidered as a cultural and media-based meaning-making practice. Employing Geertz’s interpretive framework can provide a theoretical basis for elevating packaging from a mere functional tool to a cultural phenomenon—one that actively participates in the reproduction of cultural identity, the continuity of traditions, and the enhancement of intercultural interactions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Clifford Geertz
  • packaging
  • handicrafts
  • culture

Smiley face

مراجع

[1] M. R. Klimchuk & S. A. Krasovec, “Packaging design: Successful product branding from concept to shelf,” John Wiley & Sons, 2012.
[2] Z. Karimipour and M. Sharifzadeh, “Culture-oriented components in packaging design of Iranian handicrafts, Islamic Industrial Arts, vol. 2, no. 1, pp. 67-76, 2017 (In Persian)http://jih-tabriziau.ir/article-1-25-fa.html
[3] K. Riyanto and A. Kartini, "The influence of packaging, branding and sales promotion on the repurchase intention of Botol Sosro at Has Fried Chicken Cikarang Restaurant," Journal of Business, Management, and Accounting, vol. 3, no. 2, pp. 16-23, 2021.
[4]A. Arman, F. Al-Ali, and M. Zakarin, “Handicrafts as the connecting link between identity and brand in the packaging industry, Iranian Industrial Arts, vol. 4, no. 1, pp. 149–156, 2021(In Persian)10.22052/HSI.2022.243637.0
[5] F. Celhay, P. Cheng, J. Masson, and W. Li, "Package graphic design and communication across cultures: An investigation of Chinese consumers' interpretation of imported wine labels, International Journal of Research in Marketing, vol. 37, no. 1, pp. 108-128, Mar. 2020.https://doi.org/10.1016/j.ijresmar.2019.07.004
[6] V. Rashidvash and H. Yousefinezhad, "Interpretation of culture from Clifford Geertz’s perspective with emphasis on the symbolism school, Afaq-e Olum-e Ensani (Horizons of Humanities), vol. 5, no. 50, p. 101-120, Jun. 2021. (In Persian)
[7] P. Shukla, J. Singh, and W. Wang, "The influence of creative packaging design on customer motivation to process and purchase decisions, Journal of Business Research, vol. 147, pp. 338-347, Aug. 2022. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2022.04.026
 [8] “Handicrafts packaging resources and articles, Basteha.com.
[9] Z. Yavari and F. Mazouchi, "Culture-oriented design model in handicrafts packaging and its role in shaping consumer attitude," Journal of Tourism Planning and Development, vol. 13, no. 50, pp. 157-179, 2024, doi: 10.22080/jtpd.2024.27370.3903.
[10]S. Ashari and A. Shahhoseini, “Culture-oriented design through Stuart Hall’s theory of representation: A case study of packaging identity in Iranian handicrafts, Rahpooyeh Visual Arts, vol. 6, no. 3, pp. 81–89, 2023 (In Persian)10.22034/RA.2023.562984.1257
[11] S. Ashari, Pathology of Packaging Design in Iranian Export Handicrafts, Tehran: Sanjesh va Danesh, 2019 (In Persian)
[12] S. Samanifar, R. Afhami, and S. M. Hashemi, "An investigation of foreign tourists' perspectives on the packaging of Iranian handicrafts (Case study: Isfahan handicrafts), Memari va Shahrsazi Iran Iranian Architecture and Urbanism Journal - JIAU, vol. 9, no. 2, pp. 185-194, 2018. (In Persian)doi: 10.30475/isau.2019.87941.
[13] M. Zaryabi, "The impact of Iranian-Islamic design representation on saffron packaging in the communication process with the audience, Olum va Fanun-e Bastebandi (Packaging Science and Technology), vol. 14, no. 56, pp. 13-22, 2023. (In Persian)20.1001.1.22286675.1402.14.56.2.2
[14] C. Geertz, The Interpretation of Cultures. New York: Basic Books, p89,1973.
[15] M. Hamilton, The Sociology of Religion, trans. M. Salasi, Tehran: Tebyan, p275, 2008. (In Persian)
[16] H. Salimi, Culturalism, Globalization, and Human Rights, Tehran: Office for Political and International Studies, p46, 2000(In Persian)
[17] S. H. Sharafeddin, “The function of meaning-making in religion from Clifford Geertz’s perspective, Ma’refat Quarterly, p99, 2005(In Persian)
[18] A. Arman, “Traditional arts, a key to recovering identity in the contemporary urban space, in Proceedings of the First International Congress on New Horizons in Architecture and Urbanism, Tarbiat Modares University, p6, 2014 (In Persian)
 [19] Sh. Foroughi, Handicrafts and Tourism, 1st ed. Isfahan: Chaharbagh, p31, 2012(In Persian)
[20] A. Hakimi Tehrani, Material Science and Printing Techniques in Packaging, Tehran: Farhangsara-ye Mirdashti, p8, 2009 (In Persian)
[21] M. Nekouei, “The effect of packaging on brand image in food products, M.A. thesis, Shahid Beheshti University, Tehran, p110, 2010 (In Persian)
[22] F. Kermaninejad, An Overview of Packaging Design, Tehran: Karlin Publications, p12, 2006 (In Persian)
[23] A. Ebrahimi, S. M. Alavi, and M. Najafi Siahroodi, “The effect of aesthetic aspects of packaging on purchase intention and packaging preference, Modern Marketing Research, vol. 5, no. 2, p165 2015(In Persian)
[24] S. S. Majidi, S. M. Jafari, and M. Soltani, "Identifying consumer purchase decision components from the perspective of product packaging and examining the effect of involvement level on these components (Case study: Qom Sohan industry), Olum va Sanaye Ghazayi Iran (Iranian Food Science and Technology), vol. 14, no. 72, pp. 243-257, 2017. (In Persian)
[25] G. Calver, What is Packaging Design? trans. I. Al-Mozafar, Tehran, Iran: Aban Publishing, p. 14, 2013. (In Persian)
علوم و فنون بسته‌بندی
دوره 16، شماره 62 - شماره پیاپی 62
شماره پیا پی 62 تا بستان 1404
شهریور 1404
صفحه 43-57

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 05 شهریور 1404
  • تاریخ بازنگری: 20 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش: 25 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار: 30 شهریور 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار